• Shqip
  • |
  • English
  • |
  • Deutsch

Italia

Destinacione

Për lehtësimin dhe shpejtësinë e referencës, vendi është i ndarë në disa fusha si meposhte: Romë, Itali e Veriut (duke përfshirë edhe rajonet e Valle d'Aosta, Piemonte, Lombardia, Liguria, Trentino Alto & Aldige, Veneto, Friuli-Venezia Giulia dhe Emilia-Romagna dhe qytetet e Torinos, Milan, Genoa, Venecia, Trieste dhe Bolonjës ); Italia Qendrore (duke përfshirë edhe rajonet e Toscana, Umbria, Marche, Abruzzo, Molise dhe Lazio dhe qytetet e Firences, Siena, Piza, Perugia dhe Ankonës), Italia e Jugut (duke përfshirë edhe rajonet e Campania, Puglia, Basilicata dhe Kalabri dhe qytetin e Napolit dhe Amalfi Coast), dhe Ishujt (Sicilia dhe Sardenja), pushimet turistike kryesore janë të përfshira në çdo seksion, si dhe objektet me te rëndësishme fetare, qendra e biznesit dhe një përmendje e shkurtër e historisë së rajonit  dhe te artit.

Kryeqyteti : Roma
Qyteti më i madh : Roma
Gjuha zyrtare : italishtja
Forma e qeverisë : Republikë parlamentare
Kryeministri : Mario Monti
Kryeatrë : Giorgio Napolitano
Pavarësia : 17 mars 1861
Valuta : Euro
Targat e automjeteve : I
Prefiksi telefonik : +39


Roma
Kryeqyteti i Italisë dhe qyteti më i madh i vendit eshte Roma, vendi eshte i mbushur me relike historike te mbi 2000 vjeteve, dhe eshte një magjepsje per vizitorët e saj të panumërt. Monumentet e kohërave të lashta te stilit barok i japin nje sfond te mrekullushem qytetit. Rrugët kane monumente qe te kujtojnë të gjitha epokat e historise se pasur të Romës,  Koloseu dhe Forumi janë më të njohurat qe nga periudha klasike, bazilika e lashte krishtere dëshmon për epokën e hershme te saj. Arkitektet si Bernini, Borromini dhe Maderno qe puna dhe veprat e tyre jane bere gjate shekullit te 17-te mund te shihen nga te gjithe vizitoret. Sheshet e mahniteshme dhe pompoze te fasadave, pikturat dhe skulpturat qe disa jane te gdhendura dhe pikturuara nga artistet me te medhenj baroken qe nga Rilindja te cilet jane - Caracci, Caravaggio, Michelangelo dhe Raphael. Via del Corso, eshte nje rruge kryesore ne Romë qe te con ne qendren e qytetit dhe ne drejtim te  Venecias në jug, qendra ka Monumente mermeri te Vittorio Emanueles (e ngritur për të përkujtuar bashkimin e Italisë dhe nderin e mbretit te saj të parë). Ne jug duke kaluar nga Piazza del Popolo ne drejtim te veriut ndodhet Vila Borgjeze. Ne nje shatërvan qe ndodhet afër Trevit vizitorët hedhin nga nje monedhe ne uje si garanci per kthimin e tyre në Romë. Ne Perëndim të Via del Corso një labirint rrugësh të ngushta te cojne deri në lumin Tiber. Këtu eshte gjetur nje qendër historike e Romës më nje strukture te plote te lashte romake : Pantheon, Piazza della në Rotonda, e ndërtuar nga Perandori Hadrian dhe ka përfunduar në vitin 125. Shkallet Monumentale diametri dhe lartësia e tij janë te  barabarta, ndërsa ne brendesi te saj është e ndriçuar nga rrezet e diellit qe hynë përmes një vrimë 9 metersheqe ndodhet në çatin e saj kubike. Vetëm përtej Pantheon qëndron Navona, nje vend klasik ku ndodhet nje katror i gjate e i holle i stilit barok qe i perket shekullit te 17-te. Përtej lumit Tiber ndodhet Qyteti i Vatikanit. Aty afër ndodhet Keshtjella rrethore e Sant'Angelo , vendi i varrit të Perandorit Hadrian dhe mbrojtjet e fortifikuara të qytetit te papës në kohët e mëvonshme. Duke lëvizur per ne jug e cila eshte nje alternative e mire e qytetit aty ka shtëpi te shumta bare, restorante dhe klube nate.

Qyteti i Vatikanit
Në perëndim te Tiberit ndodhet Vatikani një shtet i pavarur Sovran i cili eshte i njohur për bazilikën e saje madhështore te Shën Pjetrit. Bazilika ndodhet afer sheshit te Shën Pjetrit dhe i perket shekullit te 17-te ky eshte një krijim i shkëlqyer nga Berni, dhe eshte e rrethuar nga dy kolonade gjysmë rrethore, me një obelisk egjiptian në qendër te tij. Për nder te Shën Pjetrit ajo qendron ne Pallatin e Vatikanit, gjate qëndrimit të Papës. Nje nder tiparet kryesore të Pallatit Sistine eshte nje Kishez dhe Muzeu i Vatikanit. Kopshtet e Vatikanit mund të vizitohen vetëm nga ata që janë te udhehequr nga nje tur i udhëzuar.

Lugina d'Aosta
Një rajon i thyer skenik i ulur ne kembet e maleve te larta te Europës - Cervino (Matterhorn), Paraisa e Madhe (Gran Paradiso), Mali Blanc dhe Mali Rosa – ne kufi me Francën dhe Zvicëren. Lugina d'Aosta është politikisht e pavarur dhe në një farë mase ka kulture të dallueshme nga pjesa e tjetër e Italise; frangjishtja është si një gjuhë e parë e folur nga shumica e banorëve. Rrënojat e keshtjellave piktoreske jane te panumërta (disa prej të cilave janë të hapura për publikun, p.sh. Fenis dhe Issogne) qe dëshmojnë për nje rëndësi strategjike në rajon. Ky vend eshte i rendesishem për dy nga rruget e tij qe kalojne nepërmjet Alpeve, nepermjet rruges se madhe Bernard St. Megjithatë tuneli ne Malin Blanc ka zëvendësuar kryesisht rrugen Bernard St qe ishte si një rrugë e mallrave ne nje rrugë tokësore te madhe. Parku Kombëtar Gran Paradiso eshte nje shtëpi për kafshet e egra duke përfshirë dhine dhe cjapin e egër te alpeve, ky park eshte një destinacion i preferuar për alpinistët. Ne kete zone ka disa vendpushime te bukura per ski qe me te preferuarat jane mali Breuil-Cervinia dhe Courmayeur.

Aosta
Qyteti kryesor Aosta ka Luginen d'Aosta dhe shume ndertesa mesjetare romake të ruajtura mirë. Qyteti i mureve masive romake mbetet kryesisht i paprekur, brenda ketyre mureve ndodhet qyteti i vjetër qe mban rruge te hekurta ne forme rrjete qe kan qene karakteristike e ushtrise. Një portë mbresëlënëse, Pretoria Porta, e formuar në hyrjen kryesore te qytetit te vjetër romak. Gjatë mesjetës një familje fisnike ka jetuar në kullë ne kabinën e portierit, e cila tani kjo shtëpi eshte ekspozite e përkohshme. Nje ndertese e lashte romake eshte Teatri Romano ku ne skenen e saje  janë vënë shfaqje teatrale gjatë gjithë verës. Dhe Harku i Augustos eshte ndërtuar gjate shekullit te 25-te pes për të nderuar perandorin Augustus, sipas të cilit qyteti ka mar dhe emrin (Aosta duke qenë një korrupsion i Augustit).

Piermonte
Pellgu i Eperm ka popullsi të dendur ka dhe nje fushe te gjere dhe te pasur me fabrika gjigande, per te arritur ketu duhet te kalosh nga autostrada ky është vendi me i rendesishem i industrive te renda ne Itali. Në të kundërt te maleve në perëndim në kufi me Francën vendi eshte i populluar dhe ka një ekonomi të bazuar në bujqësi dhe ne turizmin dimëror (ski rajonet kryesore të Bardonecchia, Sansicario dhe Sestriere). Rajoni Le Langhe ofron peisazhe te tarracave me vreshta rrushi nga ku prodhohet dhe vere, qyteti i vjeter ne maje te kodres vizitohet nga nje numer i vogël vizitoresh dhe njifet si nje rajon i qete dhe paqesore per te qendrur per pushime. Ne kete rajon prodhohen disa lloje verërash dhe me e njohura eshte vera e embel e bardhë me gaz Asti, gjithashtu dhe vera e kuqe Barolo nga Alba.

Torino
Torino është qyteti më i madh në rajon qe mban vendin e katërt per nga madhesia e saje. Gjatë viteve të hershme të shekullit të 20, ai ka qene kryeqyteti i automobileve ne botë. Qyteti ende eshte një qendër e industrisë së automobileve të Italisë. Fiat ofrojnë ture me makina dhe ne kete zone ndodhet Muzeu i Automobileve qe ka shume makina historike te nje niveli ndërkombëtar. Torino ka rruge te mbushura plot me peme dhe shtepi qe ndodhen ne ane te rrugeve. Ne pjesen e siperme te Torinos ndodhet rruga kryesore tregtare Via Roma e cila lidh sheshin e preferuar të qytetit San Karlo me ndërtimet baroke te Pallateve Madama, Muzeu i lashtë i Artit pret nje numer te madh vizitoresh si dhe muzete e tjere te ndryshem qe kane nje rëndësi kombëtare në kete qytet edhe Muzeu egjiptian i dyti per madhesine e tij ne bote pas atij te Kairos. Katedralja me mermer të bardhë qe i perket shekullit te 15-te eshte me e famshmja ne Torino.

Lombardia
Një rajon i begatë me toka pjellore dhe vend turistik me një klimë të butë me liqenet spektakolare të Komos, Garda, Maggiore (ndahet me Piemonte) dhe Lugano. Si në Luginen Piemonte, Luginën Po është vend i industrisë se rënde. Male të larta në veri te Italise vazhdoine drejtimin e tyre deri ne kufi me Zvicëren dhe keto male sigurojne ngjitje dhe skijm te shkëlqyer gjate kohes se dimrit.

Milano
Qyteti më i sofistikuar në Itali eshte Milano e cila është dhe qendra financiare dhe tregtare e një rëndësie te larte ne botë dhe eshte rivale ne sferat e artit modern dhe te modes me Parisin. Ky vend ndërkombëtar është i perbere nga monumente historike qe jane dhe krenaria e qytetit, Katedralja Duomo e ndertuar 500 vjet me pare me gotiket e saj eshte e shkelqyer edhe sot kjo është një nga kishat më të mëdha në botë, por pavarësisht nga përmasat e saj, ajo paraqet bukurine dhe delikatesen e gdhendjeve ne mure me ngjyrat e saj te zbehta qe mbulojne pjesen e jashtme. E tërë struktura e qytetit eshte e perbere nga pallate sheshe dhe kisha qe i perkasin shekujve te ndryshem dhe ka nje prosporitet ne vazhdim. Keshtjella Sforza qe ndodhet ne perëndim të qytetit, është një kështjellë massive e fortifikuar , tani ajo eshte si shtëpi e një numëri të madh muzeumesh. Galeria e Arteve Brera tregon disa nga thesaret më të çmuara artistike të qytetit, ndërsa muzeu Poldi-Pezzoli eshte shtepia private e nje koleksioni pikturash, bizhuterish te lashta dhe e qilimave persiane. Kryevepra e Leonardo da Vinci's, Darka e Fundit, mund të shihet në manastirin Santa Maria della Grazie. Teatri Skala mbetet padiskutim vendi i pasurive dhe mrekullive boterore te operave qe ka nje shikueshmeri te madhe te koncerteve operistike.

Pavia
Ne jug të Milanos qyteti i Pavias është shtëpia e disa kishave interesante dhe keshtjellave qe i perkasin shekullit te 14-te, ky vend ka dhe galeri arti, muze arkeologjik dhe muze skulpturë. 10 km jashtë qytetit ndodhet manastiri i famshëm Certosa Di Pavia. Ky vend ka qene banesa dhe origjina e familjes Visconti ku me vone u be nje manastir per murgjit e betuar per meditim te thelle dhe heshtje. Megjithatë ne kete manastir ka nje udhezues per tju shpjeguar vizitoreve per historine dhe mjedisin e keti manastiri madheshtore.

Kremona
Vendlindja e violinës Stradivarius qe është një parajsë e arkitekturës historike. Një shëtitje nëpër sheshin mesjetar te Bashkise ku ka ndertesa te ndryshme arkitektonike: Torazzo një nga kullat mesjetare me te larta te Italisë, katedralja me orën e mrekullueshme të tij astronomike, dhe Loggia dei Militia ish qendra e ushtrisë mesjetare të qytetit. Ka edhe dy muze interesante: Muzeu Stradivariano qe eshte nje strehim i pasurive te instrumenteve muzikore te violinave, dhe Muzeu Civico qe eshte i perbere nga mozaikë dhe gërmadha qe nga periudha romake.

Mantua
Mantua (Mantova), është vendlindja e një numri italianesh te njohur, duke filluar nga Virgil (një statujë prej të cilëve mbikqyr sheshin përballë Brolettos, qe eshte salla mesjetare e qytetit), për tek Tazio Nuvolariqe qe ishte një nga drejtuesit e makinave garuese më i famshmi në Itali (eshte nje  muze i vogël për arritjet e tij). Kisha Sant'Andrea (projektuar nga Alberti dhe vendi i varrimit të piktorit të famshëm Mantua e gjykatës, Mantegna) dhe Katedralja barokene në sheshin Sordello janë dy vepra të rëndësishme të arkitekturës. Megjithatë objektet më të famshme të Mantua janë dy pallatet : Pallati Ducale dhe Pallati del Te. Pallati Ducale eshte më i madhi në Europë, i cila ishte dhe shtëpia e familjes Gonzaga ne brendesine e ti ka një numër të pikturave mbresëlënëse nga artistët si Mantegna dhe Rubens. Pallati del Te ishte ndërtuar si një pallat per kënaqësine e Rilindesit Frederico Gonzaga (i njohur si një playboy) dhe mësueses se tij Isabella. Dekorimet e Giulio Romano jane te shquara dhe me vlere per shikuesit.

Bergamo
Ne rreze te Alpeve Bergameze ndodhet qyteti i Bergamos. Bergamo perbehet nga dy qytete te vjetra qe kane qene nen sovranin e venedikut : Bergamo i larte dhe Bergamo i ulet . Qyteti i lashte dhe i vjetër dhe është vlerësuar për pallatet, kullat, kishat e fortifikuara veneciane te shekullit te 12-te si dhe Pallatin della Ragione, Bashkia del Torre, Katedralja, Kisha Colleoni dhe Kishës e Santa Maria Maggiore. Tërheqja kryesore e keti qyteti modern është Akademia Carrara qe mban nje koleksion te madh te artit  Italian, me piktura nga Bellini, Botticelli, Canaletto, Carpaccio, Lotto dhe Mantegna në mesin e të tjerëve. Të dy qytetet janë të lidhura me një teleferik.

Liqenet
Ne veri te vendit ka nje seri liqenesh, Liqeni Como qe eshte liqeni më tërheqës i keti vendi, Liqeni Maggiore qe eshte nje liqen elegant dhe eshte me i populluari, Liqeni Garda qe ndodhet ne nje vend te eger dhe eshte më spektakolari. Ka dhe lugina te thella dhe te gjata mbi fusha qe vazhdojne deri ne drejtim te Alpeve. Në bregun jugore të Liqenit Garda shtrihet gadishulli i Sirmiones e njohur për klimen e butë mesdhetare te saj, fshati ka shpellen Catullo ka vila romake te vendosura ne majen e gadishullit. Ky eshte nje vend i bukur arkeologjik. Qendra shendetesore Sirmione eshte me e madhja ne Itali dhe eshte ne pronësi private, kjo qendër trajtimi ka burime termale me ujëra sulfuror qe vijne nga thellësitë e Liqenit Garda, kjo qender ka qene prej kohësh një nga atraksionet kryesore Sirmione-së. Nuk ka shumë vende strehimi në dispozicion ashtu si dhe shërbimet e shpeshta me varka nga njera ane e liqenit te fshatit dhe qytetit.

Liguria
Ky është një rajon i perbere nga 320 km bregdet shkëmbore, dhe eshte i pyllezuar nga Franca ne drejtim te Toskanos, ne pjesen ku harta e Italise mer formen e cismes. Kjo është Riviera me e kalter e Italisë dhe ka objekte për turistët edhe në portet me te vogla. Kodrat bregdetare janë më pak të zhvilluara.

Xhenova
Xhenova kryeqyteti i Ligurias ka qenë prej kohësh një port i rëndësishëm tregtare dhe ushtarake. Anijet nisen çdo ditë nga porti i Xhenovas për ne Sardenja. Qyteti qe nga koha e mesjetes ka ruajtur shume thesare, të tilla si Kisha e Sant’Agostino (prane Muzeut te Arkitektures dhe Skulptures Ligure), Kisha e bukur e San Donatos, Kisha e Santa Maria di Castello qe i perket shekullit te 12-te, Katedraleja gotike e San Lorenzos dhe Porta Soprana (porta e vjeter prej guri ne hyrje te qytetit). Jashtë rrethit mesjetare Via Garibaldi ku shumë prej banorëve më të pasura të qytetit i ndërtuan pallatet e tyre, Pallati Bianco (tani një galeri arti me piktura nga Rubens dhe Van Dyck), Pallati Podesta i dekuruar ne manyre te madherishme, Pallati Rosso ( ngjitur me Pallatin Bianco i cili eshte nje strehim i pikturave Caravaggio, Dürer dhe Titiani). (The Acquario) Akuariumi paraqet jetën nënujore te oqeanit me 1000 lloje objektesh të vendosura ne 50 tanke të medha, duke e bërë kete qendren më te madhe te këtij lloji në Europë.

Riviera
Ky brez i ngushtë bregdetar është i ndarë në dy pjesë:  Bregdeti Ponente (në perëndim), qe fillon nga Ventimiglia deri ne Xhenova, dhe nga Bregdeti Levante (në lindje), qe fillon nga Xhenova deri në La Spezia. Plazhet e gjera me rërë dhe vendpushimet me komerciale te vendeve bregdetare jane San Remos dhe Bordighera  kjo e fundit krenohet me gjiret e vogla shkembore te Portofinos dhe Cinque Terre qe jane nje terheqje per pushuesit. Portofino është i njohur, me portin e saj te vogël dhe piktoresk të mbushur plot me jahte te hijshme, ne maje te kodres ndodhet Keshtjella San Giorgio dhe nga maja e kesaj kodre mund te shofesh portin Portofino dhe gjirin e tij. Ne kete vend ka dhe dyqane me rroba luksoze. Plazhi në Santa Margherita Ligure ndodhet 5 km në jug të Portofinos dhe është një vend i shkëlqyer për të notuar me një pamje magjike me shkëmbinj përreth dhe me vilat qe ndodhen me pamje nga deti per te shijuar bukurin e uit qe eshte i qartë si kristali. Porti i Rapallo, 8 km në jug të Portofino, është më pak i preferuar dhe nuk eshte shume i shtrenjte. Ne pjesen jugore te Rivieres Terre Cinque Lavante nje seri prej pese fshatrash te lidhura me shtigje piktoreske te maleve te rrethuara nga vreshta me ullinj, peshkimi eshte shume i preferuar. Ketu gjen plazhe qe jane me pak te shfrytezuarat ne rajon

Trentino Alto & Aldige
Këto rajone malore pushtojne tërësisht kufirin zviceran dhe luginën e lumit Isarco, i cili rrjedh nga Brenner Pass në lumin Adige dhe që andej në Mesdhe. Kultura Gjermane dhe Italiane ketu jane te përziera deri ne ate mase sa ne drejtim te veriut gjermanishtja ka qene si gjuhe e pare. Ne lindje ndodhet Dolomites me nje sere malesh te thepisura, dhe jane te izoluara nga te dy vendet Italia dhe Zvicëra, ne luginen më të largët te keti vendi banorët flasin gjuhen Laden, një gjuhë e lashtë Romake qe nuk ka shum ndryshim nga latinishtja. Zona është e përshkuar nga rrugë malore te shënuara qartë duke e bere ideale kete zone per shetitje dhe ngjitje, edhe shërbimet ne hostelet e shumta jane te nje niveli te larte.

Trentino
Qyteti kryesor i Trentino është Trentos, i cili eshte nje vend me vlera te medha per tu vizituar ka nje pasuri te madhe te veprave te artit te mbledhura nga dinastia e princerve te cilet kane sunduar zonen midis shekujve te 10-te dhe 18-te. Shumë prej këtyre blerjeve artistike mund te shikohen në muzeumet e qytetit, të cilat përfshijnë Keshtjellen di Buonconsiglio, Muzeun Diocesano Trentino dhe Muzeun Krahinor te Artit.

Tiroli jugore
Bolzano është qyteti kryesor i Tirolit jugore (Alto Aldige), qe ndodhet ne veri. Bolzano eshte nje qytet i thjeshtë komercial me nje pamje panoramike te jashtëzakonshme - rruga malore nëpër Cortina d'Dolomites Ampezzo e quajtur Rruga e madhe Dolomiti. Rreth 20 km nga fillimi i rrugës ndodhet Liqeni Carezza, qe ka nje pishinë të bukur me ujë të kthjellët qe reflekton driten e diellit permes pemeve dhe gjelberimit te maleve qe ka rreth tij. Ky është vetëm fillimi i një peisazhi te pyjeve te frikshme me pamjet e pafundme te majave te thepisura dhe malet me peme ne ane te tyre. Malet e Dolomites kane qytete te vogla alpine qe të ofrojne vendpushime per skij. Një nga vendpushimet malore më të famshme dhe qyteti i dytë më i madh në këtë rajon është Merano, qe eshte 28 km ne veri te Bolzanos. Qendra shendetsore Popullore e tij me ujëra termale dhe klimë të moderuar (ku temperatura ka tendencë të mbetet mbi ngrirjen gjate gjithë dimrit, pavarësisht nga afërsia e saj nje sere fushash skijimi te mbuluara me borë), Kjo qender ka kopshte te gjera dhe nje nder to eshte dhe Landscaped me nje perzierje estetike te arkitektures Gotike dhe Artit modern. Lugina e Meranos është e pasur me kështjella historike, disa prej ketyre keshtjellave janë shndërruar në hotele per turiste.

Veneto
Veneto përfshin ultesiren Valley, ne lindje kufizohet me bregun e liqenit Garda dhe malet Dolomites dikur ka qene e perfshire nga Republika e Venedikut. Në bregdetin e Adriatikut jane disa vendpushime dhe vende bregdetare tregtare të tilla si Jesolo, ndërsa ne vende te larta në Dolomites, qyteti elegant i Cortina d'Ampezzo është ndoshta më i miri ne Itali i njohur per skijim (por jo më sfiduesi). Olimpiada e Dimrit u zhvilluan këtu në vitin 1956. Dhe qe atehere kjo u be një bazë e mirë për të eksploruar Dolomiten gjate stines se verës.

Venecia
Venecia ndodhet mbi një sërë ishujsh në një lagune në pjesën veriore të Detit Adriatik, ne një pozitë e cila i dha përparësi të veçantë ekonomike dhe mbrojtje mbi rivalët e saj tregtare. Venediku eshte si nje nga pikat kryesore të ndonjë turneu në Itali, pjesa më e madhe e pasurisë eshte e investuar në ndërtimin e monumenteve për lavdinë e Perëndisë. Monumentet kryesore të qytetit jane - bazilika e Shën Markut dhe Pallati Doxhi me pamje nga Sheshi i Shën Markut – keto kane fituar fame përmes pikturave të panumërta nga artistë nje nder te cilet eshte Canaletto, i gjithë qyteti ne nje fare mënyre eshte si një vepër arti. Nje nder me terheqjet me te rendesishme te qytetit është Kanali i Madh, ne ane te keti kanali ndodhen pallatet qe perfaqesojne stilin gotik dhe rilindjen italiane, gjithashtu ne kete kanal jane te vendosura ura Rialto dhe ura prej druri Akademia. Aty pranë ndodhet Akademia dhe Galeria qe ne brendesine e saj ka me qindra piktura veneciane që datojne nga shekujt 14 dhe 18, ndërsa koleksioni Peggy Guggenheim perfshin veprat e artit te shekullit te 20 duke perfshire dhe veprat nga Picasso, Giacometti dhe Ernst. Larg nga rrugët kryesore Venecia është e karakterizuar nga kanale te ngushta sheshe te vogla qe kane kisha te stilit gotik dhe mbi të gjitha eshte nje vend i qete dhe nuk përmban asnjë trafik motorik - emri i lashtë i qytetit ishte 'La Serenissima ". Ishujt veneciane të Buranos eshte i famshëm për berjen e tantellave Murano per prodhimin e qelqit dhe Torcello per bazilikën madhështore bizantine te Santa Maria Assunta vendi mund te vizitohet me anije.

Padova
Qyteti i Padovës është me i famshmi për Baziliken e tij te madhe me shtatë-kube qe i perket shekullit të 13-të, Shën Antoni u varros këtu dhe ky është një vend i rëndësishëm pelegrinazhi. Brenda mbi altarin kryesore ndodhet statuaja prej bronxi Donatello ashtu siç është statuja e kuajve para hyrjes. Nje tjeter tërheqje kryesore  ne qytetin e Padovas eshte Scrovegni Chapel, e zbukuruar me afreske biblike mahnitëse te shekullit 14-te nga Giotto. Padova ka një shesh të madh me një hapësirë qendrore të gjelbër Prato della Valle, dhe kopshtin botanik Orto që daton qe nga viti 1545, duke e bërë atë vendin më të vjeter të këtij lloji në Europë.

Vicenza
Ky qytet daton që nga kohët romake, Vicenza është e njohur per arkitekturen dhe punimet qe i perkasin shekullit te 16-të nga Andrea Palladio, dhe ka shume arkitektura te lashta te Rilindjes ne te gjithe Europën. Ndërtimet e tij jane monumenti i bazilikes Palladiana, Teatri Olimpik me pikturat e shkëlqyera te saj Pallati Chiericati dhe shtepia Muze e Civico. Ne nje distance te shkurtër nga ky qytet ndodhet vila e Palladio-s, La Rotonda me një model te arkitekturës Rilindase ne bazë të një plani katror me katër fasada identike.

Verona
Ky eshte një qytet i këndshëm i ndërtuar mbi brigjet e lumit Adige, Verona ishte qyteti i Shekspirit, Romeos dhe Xhulietes. (Di Casa Giulietta) Shtepia e Xhuliete's eshte një shtëpi e vogël mesjetare me një ballkon dhe oborr kjo tërheq mijëra vizitorë qe vijne çdo vit ketu. Nje tjeter tërheqje per turiste eshte Arena nje ndertim romak i vitit 290 e cila shfaq per publikun Opera dhe shfaqe gjate gjithe veres dhe mban te akomoduar mbi 20.000 spektatore. Gjate shekullit te 14-te prane lumit eshte e ndertuar me tulla te kuqe keshtjella e vjeter (Castelvecchio), ne kete zone ka shume shtëpi, muze të artit me piktura të rëndësishme të Rilindjes dhe skulptura nga Italia veriore. Kisha romake qe eshte më e bukura e qytetit është kisha San Zeno.

Trieste
Në shekullin e 18-te Austro-Hungaria porositi ndërtimin e një porti të thellë ne ujrat e Triestes dhe kështu i dha fund dominimit të gjatë të Venecias ne Detit Adriatik. Pas rënies së Perandorisë Austro-Hungarize dhe pas Luftës së Parë Botërore Trieste i është dorëzuar Italise. Qyteti me ndërtesat qe datojnë qe nga epoka e Hapsburgeve, dhe Kalaja Miramare qe eshte më e bukura eshte e vendosur në mes të kopshtit te bukur landscaped dhe nga ky vend mund te shikosh detin, ky kopesht eshte i hapur për publikun.

Emilia-Romanja
Ky vend ndodhet ne mes të lumit Po dhe Appennines. Si kudo tjetër edhe ne zonen e lumit Po, bujqësia dhe industria e rende jane intensivish se bashku. Ky rajon eshte i famshem per guzhinen e mrekullueshme dhe prodhimin e salces Bolonjeze dhe Mortadela, (një lloj salami i përgatitur posacerisht si suxhuk) dhe lloji i djathit si djathi dhe proshuta me emrin Parma nga Parma

Bolonja
Një nga qytetet më të vjetra në Itali. Shpesh neglizhohet si një destinacion turistik, por megjithate ajo ka një bukuri të veçantë, kryesisht për shkak të përdorimit te imagjinates se ndertimit te ti me tulla. Per te aritur ne baziliken e San Lukas e cila ndodhet ne maje te kodres duhet te besh 3.6km rruge per ne drejtim te kesaj bazilike. Sheshi kryesor Maggiore është i dominuar nga Kisha e madhe Gotike e San Petronios, ndërsa në Sheshin e Porta Ravegnana  ndodhen kulla Aniselli dhe kulla Garisenda dhe jane kullat e vetme të mbijetuara që janë ndërtuar në të gjithë qytetin gjate mesjetës .

Toskana
Ky rajon pjellore shtrihet mes Apenines veriore dhe Detit Mesdhe. Toskano kodrat e saj i ka te mbuluara me hardhi, pyjet me selvi, fushat me luledielli dhe fshatrat e thella te saje ndodhen ne maje te kodreve. Chianti nje vere e mire dhe e njohur italiane qe është e bërë në zonat veriore të Sienës, disa nga keto bodrume vere janë të hapura për publikun. Ka një numër të Qendrave Shendetesore dhe me te njohurat jane Monsummano Terme dhe Montecatini Terme. Lidhur me bregdetin Versalia në veri ka nje shtrirje prej 30km- të objekteve te plazhit, ndërsa plazhet në jug janë më pak të shfrytëzuara.

Firence
Qyteti kryesor toskan Firenze është nje depo e njohur në botën e arkitektures dhe te artit te Rilindjes. Ne brigjet e Arnos poshtë ultësirës se pyllëzuar të Appennines ndodhet nje qytet i bukur qe ka qenë prej kohësh në fokusin e artit italian dhe atij letrar. Alberti, Boccaccio, Botticelli, Brunelleschi, Dante, Donatello, Fra Angelico, Giotto, Leonardo da Vinçi, Masaccio, Michelangelo, Petrarka dhe Vasari janë nder me te lidhurit me dizajnin e epersise se qytetit revolucionar, Brunelleschi ka dhene idete per kubet e katedrales Duomo dhe per arkitekturen. Sheshi është i rrethuar nga kafenete dhe është një pikë takimi per popullin. Mes sheshit dhe lumit janë disa pallate shumë të mira ndërsa në veri janë kishat e San Lorenzo dhe Santa Maria Novella Dyqanet e rreshtuara ne Ponte Vecchio dhe nepermjet kesaj ure mund te arrish në Pallatin Pitti dhe ne Kopeshtin Boboli. Ne rrugen Via Maggio ndodhet Kisha angleze Shen Marks e ndërtuar në vitin 1881. Këtu vizitorët mund te shofin nje pjese te murit me klishe te G F Bodley qe i perket viteve 1827-1907, i famshmi Victorian Neo-Gotik arkitekt dhe dizajner nxenes i Sir Gilbert Scott. Galeria Uffizi eshte një prej koleksioneve më të njohura të botës së artit, duke përfshirë kryevepra të tilla si Lindja Botticelli's of Venus, Bacchus Young Caravaggio, Shpallje Leonardo da Vinci, Familja e Shenjtë e Michelangelo-s dhe Venus Urbino ngjyrë e kuqërrememtë. Disa nga skulpturat më të rëndësishme të vendit janë gjetur brenda Muzeut Nacional Bargello sidomos veprat nga Michelangelo dhe Donatello, statuja e famshme e Michelangelo-s dhe Davidit mund të shihen tek Akademia Belle Arti në afërsi të Universitetit.

Umbria 
Umbria njifet si "zemra e gjelbër e Italisë", ai është një rajon i vogël kodrinore dhe ndodhet ne mes të Toskanas dhe Marche. Peisazhet jane te ngjashme me atë të Toscanes dhe kombinon me arkitekturën mesjetare me ferma te thjeshta pej guri me kodra dhe lumenj. Liqeni Trasimeno ndodhet brenda Parkut rajonal Trasimeno, ky park shërben si një shtëpi sezonale për shumë lloje të shpendëve shtegtarë. Ndërsa Parku Rajonal ka Lumin Nera dhe ujvaren Marmoreme qe eshte me e larta ne itali. Historia e pasur e Umbrias ka lene gjurme, qe nga kultura romake aty akoma ekzistojne arkitektura mesjetare dhe te Rilindjes, po ashtu dhe ne qytetet e Asizit, Orvieto, Perugia dhe Spoleto.

Perugia
Kryeqyteti Umbria ka qenë i banuar vazhdimisht për më shumë se 25 shekuj dhe mbetet shumë etrusk nga përmbajtjet romake. Veçanërisht të rëndësishme janë muret e lashta te qytetit, po ashtu dhe Sheshi IV Nentori me katedralen, dhe Shatervani i madh Fontana Maggiore. Në katin e fundit të shekullit të 14-te Pallati Nazionale, Galleria Umbria përmban një nga koleksionet me te mira te pikturave te Rilindjes ne botës qe jane vepra te Piero della Francesca nga, Perugino, Beato Angelico dhe të tjerët. Shteti i financuar nga Universiteti për të Huajt ofron kurse për të huajt që dëshirojnë të studiojnë gjuhën italiane dhe qytetërimin e tij. Perugia është më pak se dy orë me makinë nga Firence dhe Roma, dhe një orë nga Siena.

Abruzzo
Ky rajon përfshin pjesët më të larta të zinxhirit te maleve te medha Apennine. Malet veriore në përgjithësi janë shumë të shkretuara për bujqësi dhe shumica e tokave jane te pa banuara nga populli. Uplands jugore janë të mbuluara me një pyll Ahu te madh i cili është përcaktuar si Parku Kombëtar i Abruzzos. Ketu mund te shihet arinj Marsican me ngjyre kafe qe eshte i vetmi ne Itali, ujqer, dhi te egëra dhe shqiponja. L'Aquila, qyteti kryesor ka nje kala me monumente të tjera te rëndësishme, Bazilika prej mermeri e kuqe me të bardhë e Santa Maria DI Collemaggio, dhe Fontanan me 99 burime (qe eshte një për secilin nga fshatrat që themeloi qytetin). Peskara ky emer nënkupton nje port peshkimi.

Lazio
Në anën perëndimore të cizmes italiane, është rajoni i kodrave vullkanike me liqene dhe plazhe të mira që arrihen lehtë nga Roma.

Fshati Feliks (Campania Felix)
Fshati i quajtur Felix eshte quajtur vend i bekuar nga romakët për shkak të tokës pjellore të tij dhe klimës së butë dhe ujin e bollshem qe ka. Frutat te llojeve te ndryshme dhe agrume jane rritur ne kete rajon, si psh duhani gruri gjithashtu dhe perimet ky vend eshte i njohur dhe per prodhimin e verërave te shkëlqyera te saje sidomos vera e bardhe Greco di Tufo. Amalfi Coast ne drejtimin te gadishullit te jugut të Napolit është një nga rajonet më të njohura në Itali për pushuesit, veçanërisht per ata qe jane në kërkim të diellit dhe rërës. Por me te bukurat dhe te jashtëzakonshmet e keti rajoni jane: pamjet e kodrave qe ndodhen ne cdo ane, deti, shkëmbinjtë e thepisur, ujërat shimmering blu ne jeshile. Historia dhe kultura janë të pranishme, dhe kjo është e lehtë për të kuptuar tërheqjen e vazhdueshme të vizitoreve qe vine ne kete zonë.

Napoli
Ky eshte qyteti i tretë më i madh ne itali, Napoli është i njohur si vendi ku u shpik pica. Ky qytet ndodhet në Gjirin e Napolit dhe ne hijen e Majes se Vezuvit, qyteti ka cilësit më të bukura natyrore të çdo qyteti në Europë. I kritikuar shpesh për shkatërrim urban dhe delinkuence Napoli është një nga qytetet ku ka kishat me te bukura dhe pallatet shumekateshe, gjithashtu dhe tregjet e rrugëve qe shesin ushqime te prodhuara me cilësi të lartë, plus mallrat projektues te falsifikuara. Monumente të rëndësishme të shekullit 17-te jane Pallati Reale i ndërtuar nga Bourbons, dhe keshtjella prej guri me pamje nga deti, dhe Opera San Carlo. Mbresëlënëse eshte dhe Muzeu Nacional Arkeologjik qe eshte nje shtëpi koleksionesh dhe objektesh të shkëlqyera greko-romake, duke përfshirë edhe mozaikun e Pompeit dhe Herkulanit. Muzeu i Capodimonte tregon punime porcelani dhe majolikë, plus pikturat nga mjeshterat e holandes, italise dhe spanjes.

Kapri
Kapri eshte një nga ishujt më të bukur dhe më të vizituar të Italisë ne kete vend mund të arrihet me traget ose me motorrskaf me flete te nenujshme qe nisen nga Amalfi, Napoli, Positano dhe Sorrento. Pas mbërritjes në Grande Marina, është e mundur për të marrë një udhëtim me varkë për ne ishullin kryesore tërheqes turistik, ku ndodhet dhe nje shpellë Blu. Duke bere 45 minuta udhëtim përpjetë deri në rrënojat e Villa Tiberios, ne nje shtepi lluksoze e cila ishte e ndërtuar per perandorin romak Tiberius. Kopshti i Augustit në jug të qytetit të Caprit është shumë i vizituar dhe shpesh mbushet plot me njerez. Prej këtu ne një rrugë dredha-dredha te con poshtë në det, ku është e mundur për të notuar.

Puglia, Basilicata & Kalabria
Puglia

Rajoni juglindor i Pulias përfshin shkembinj, pyjet e gadishullit Gargano dhe Parkun Kombetar Gargano. Gadishulli Salento Mostly qe eshte i sheshte dhe ndodhet ne thembren e Italise dhe ndërmjet tyre ndodhet Murgia një pllajë gëlqerore e mbushur me shpella. Me përjashtim të Barit dhe të Tarantos ekonomia pulieze është tërësisht bujqësore ky vend ka dhe dy porte te medha industriale. Produktet kryesore te keti vendi janë bajamet, rrushi, ullinj, duhani dhe perimet. Ka dhe plazhe të mira në bregdetin e Adriatikut ne mes te Barlettas dhe Barit. Pulia ne kohet romake ishte porti me i rendesishem per Mesdheun lindor. Porti i Brindizit eshte i eklipsuar ne aspektin komercial qe vazhdon nepermjet rruges Appia per ne drejtim te Barit dhe perfundon ne lindje te Romës. Muzeu Arkeologjik Provinciale dhe shtëpitë qe jane gërmadha i perkasin nje epoke të begate. Virgjili vdiq në Brindisi në shekullin e 19-te pes. Në pllajën e Murgias dhe te Alberobellos ndodhen disa banesa prej guri te jashtezakonshem qe njifen si Truli dhe mund ti vizitoni. Qarkorja me çati konike prej guri eshte e ngjashme me nuraghin e Sardenjës. Gjithashtu në këtë fushë qëndron një kala e veçantë tetëkëndëshe, Kalaja del Monte e ndërtuar ne shekullin e 13-te si një shtëpizë gjuetie e Perandorit Romak Federiku II (i vetëquajtur, “Wonder of the World”). Të dyja janë qytete te listuara si Trashegimi Boterore nga UNESCO.

Kalabria (Calabria)
Kalabria ndodhet ne Gishtin e cizmes i cili eshte një rajon spektakolare i bukur me male të larta dhe pyje te dendura me Lisa, Ah, Pisha dhe Geshtenja qe mbulojne pothuajse gjysmen e vendit. Kalabria eshte nje terren i pasur me kerpudha. Kerpudhat Porcini i gjen neper dyqane te freskëta, të thata dhe turshi, ato zbukurojnë raftet e të gjitha dyqaneve me specialitetet rajonale. Malet e larta tokat jane me kullota të lehta, livadhet me lule të egra qe celin çdo pranverë. Ajo është ana me e izoluar per tokat bujqesore dhe si pasoje banorët janë ndër më të varfërit në Itali. Ky vend kalon nje torture nga tërmetet e shpeshta. Ne male ende mbijetojnë disa ujqer dhe veçanërisht në qendren masive te Silas. Catanzaro, Kozencë Reggio Calabria jane qytetet me te medha gjithashtu dhe gushtica e Mesinës. Plazhet më të mira te Kalabrisë janë në bregdetin perëndimor me nje gjatesi bregdetare me rere, dhe jane te ndërprera nga dalje shkëmbore dhe limane te izoluara. Plazhet në bregun lindor janë me shkembor dhe më pak të eksploruara dhe relativisht te zbrazeta.

Sicilia
Sicilia ndodhet midis Italisë dhe Afrikes se Veriut ka toka pjellore dhe të pasura,bregdeti eshte i mrekullueshem per peshkim. Sicilia ka pësuar një raund pothuajse të vazhdueshëm të pushtimeve dhe kete e tregon dhe historia qe eshte e shkruar per te. Grekët, Carthaginians, romakët, bizantinët, arabët, normanët, Angevins, Aragonese, Bourbons dhe, më së fundi, gjermanët (dhe aleatët), gjatë Luftës së Dytë Botërore  të gjithe keto vende kanë lënë gjurmë në këtë ishull të veçantë qe eshte më i populluari i Mesdheut. Ekonomia është e bazuar në prodhimin e frutave dhe agrumeve si, bajamet, ullinjet, gruri, fasulet,dhe perimet te ndryshme, ne kete vend prodhohet dhe vera Marsala, llojet e peshqve si sardele, tuna, sepje dhe peshk shpate gjithashtu ky vend meret dhe me rritjen e deleve dhe te dhise. Ne kete vend ka dhe disa miniera.

Palermo
Palermo është një qytet i shkëlqyer dhe i pasur i stilit te arkitektures se shquar jetike dhe sidomos te stilit Norman dhe barok. Ndërtesat me te rëndësishme janë katedralja Martorana, Pallati Normanni, San Cataldo, San Giuseppe, Teatini dhe Santa Maria di Gesù kishave. Katakombet në Manastirin e Capuchin përmbajnë mijëra trupa te ballsamosur.

Sardenja
Sardenja është ishulli i dytë më i madh në Mesdhe. Pjesa më e madhe e Sardenjës eshte me brigje shkembore te thepisura dhe ka peisazhe hënore të hendeqeve dhe është kryesisht i pabanuar. Vija bregdetare është me shkëmbinj te thepisur dhe plazhe të mrekullueshme me rërë shumë të mirë. Në vitet e fundit ka pasur investime shumë në infrastrukturën turistike, veçanërisht në zonën veriore të njohur si Smeralda Kosta (Emerald Coast), e cila eshte bere nje terheqje e preferuar e Italianeve gjithashtu dhe bregdeti perëndimor pranë Alghero. Ky është rajoni i vetëm në Itali pa rrugë. Gjuha qe flitet ne Sardenjë është më afër si gjuhe me Latinishten sesa me ate modernen italiane.

Kaliari (Cagliari)
Ky qytet qëndron në një luginë kënetore në jug të nje ishulli. Ajo u themelua nga Phoenicians dhe u zgjerua më vonë nga romakët, të cilët e dinin atë si Karales. Ai sot eshte një port komercial dhe vendin më të madh e ze industria e rëndë.

Kultura dhe Historia

Për 1000 vitet e ardhshme, historia e Italise ishte jashtëzakonisht komplekse dhe kjo mund të shihet në lidhje me disa nga rajonet veriore te dominuara nga Perandoria e Shenjtë Romake,qe pati fuqinë per rritjen e shteteve dhe qyteteve ndesa ne rajonin jugor me pare ka dominuar pushteti Bizantin, pastaj kohe me vone nga myslimanet dhe pastaj nga normanët dhe pasardhësit e tyre, si Angevins, Aragonese dhe Bourbons). Charlemagne fitoi kontrollin e Italisë veriore në fund të shekullit të tetë, dhe gjate pjeses tjetër të periudhës mesjetare, bëri perpjekje qe pasardhësit e tij te krijojne nje pushtet perandorak ne rajon por kjo rezultoj si nje përpjekje e pasuksesshme. Gjate shekullit të 11-të qytetet si Firence, Xhenova, Milano, dhe ne vecanti Venediku ndoqen nje politike te pavarur dhe shume shpejt filluan te ushtrojne nje ndikim tregtare dhe politik ne te gjitha proporcionet e madhesive te tyre. Pjesa e jugut te Sicilise u mor nga muslimanët gjate shekullit te nëntë, por më pas ra në duart e normaneve gjate vitit 1059 i cili themeloi kontrollin mbi pjesën më të madhe jugore të gadishullit. Në shekullin e 12-të mbretëria njohu një nga qendrat më të mëdha të kulturës në Europë, veçanërisht perandoria e Roger II. Shkurtimisht te ribashkuar me martesa të perandorisë Hohenstaufen e Henry VI dhe Frederick II midis viteve 1189 dhe 1268, Napoli dhe Sicilia u sunduan përkatësisht nga viti 1442 dhe Anjou dhe Aragonit u ribashkuan. Papët luajten një rol kryesor në diplomacinë e tërthortë te Italisë gjate shekullit te 15-te. Kjo periudhe u dëshmua ndoshta më e madhja ndonjëherë ne lulëzimin e artit dhe te kulturës se Rilindjes italiane, lidhur me shkrimtarë të tillë si Makiaveli, Aristio dhe Guicciardini dhe klientët të rëndësishem të tille si familja Medici, disa papë mbështen pasurite e artistëve, duke përfshirë Fra Angelico, Raphael, Botticelli, Michelangelo dhe Leonardo da Vinci. Ne shekullin e 16-të Spanjollet korren nje fitore mbi ndikimin Francez në Itali, dhe Hapsburget e vendosen veten fuqishëm në Milano, Napoli dhe Sicili. Shumë nga shtetet e vogla ndryshuan qeverine e tyre në shumë raste gjatë dy shekujve në vijim edhe pse shtetet dhe qytetet e medha ruajten pavarësinë e tyre, ndersa pushteti i tyre ne pergjithesi ishte ne renie. Opozita e Hapsburgeve e udhëhequr nga qeveritari Garibaldi i Savojës (edhe Mbret i Sardenjës që nga viti 1720), nga viti 1861 krerët në pushtet të Italisë veriore dhe qendrore ishin rrëzuar nga Viktor Emanueli II-te qe u bë mbreti i parë i Italisë, ndersa Firence u be kryeqytet. Aneksimi i plotë i Venedikut dhe i Romës nuk u përfundua për një tjeter 10 vjecar kolonial pushtimesh ne Itali dhe keto enaksime kane qenë të kufizuara (kryesisht për shkak të dështimit të fushatave  etiopiane) edhe sundimtarët gëzonin më shumë sukses përpjekjet e tyre për të konsoliduar pozicionin e tyre në shtëpi, por pavarësisht nga distraktet e konsiderueshme të kompleksit të ndryshimeve luftarake në Ballkan. Pavarësisht sa neutrale ishte Italia u bashkua me aleatët në vitin 1914 dhe bëri disa përfitime territoriale në paqe i cili pasoi Luftën e Parë Botërore dhe u dominua nga problemet ekonomike, përpjekje të mëtejshme në zgjerimin dhe rritjen e fashistëve nën Musolinin e Italise i mbështetur nga Hitleri i Gjermanisë në 1939, por pas dorëzimit të forcave italiane dhe arrestimin e Musolinit në 1943, qeveria e re u mbështet nga aleatët për pjesën e mbetur të Luftës së Dytë Botërore. Mbreti Viktor Emanueli III hoqi dore në vitin 1946 dhe vendi u shpall republikë. Zgjedhjet pesuan ndryshime dramatike në Itali. Partia Demokratike (PD) ka qenë fuqia dominuese në secilën prej 51 qeverive që nga koherat e luftes, edhe pse gjatë viteve 1980-te kryeministria u mbajt nga politikanët e partive te tjera të vogla. Megjithatë paqëndrueshmëria pothuajse tradicionale e qeverisë italiane duket se ka ndikim të vogël në italianët si komb. Partia Komuniste (PKI), më e madhe në Europën Perëndimore ka me pak se 30 për qind të votave te italianeve, por keta kane dominuar tek opozita. Në vitin 1992, PKI iu nënshtrua një rishikimi te madh strategjike te politikes se saj, duke hequr dorë nga marksizmi para rindertimit te partise se djathte Partise Demokratike (PDS). Linja e ashpër u shkëput për të formuar Rifondacionin Komunist (rindërtimin e komunistëve, edhe pse nuk mund të jetë një përshkrim më i mirë). Në zgjedhjet e përgjithshme qe jane mbajtur ne prill te vitit 1992, Giuliano D'Amato i qendrës së djathtë doli si kryeministri i 51 i pas luftes. D'Amato ishte si një nga figurat më të larta të Partise Socialiste Italiane (PSI) dhe i paprekur nga skandalet e korrupsionit më të fundit për të prishur gjithë Italinë, që përfshin pagesat e ryshfetet te mëdha te politikanëve nga kompanitë e ndërtimit në këmbim të kontratave të punëve publike. Ky skandal, madje edhe sipas standarteve të konsiderueshme italiane, dhe rritje e shpejtë gjatë verës së vitit 1992 të dhunës se Mafias, solli Italinë për diçka të një krize sociale dhe morale. Një pikë e thyer ishte arritur: në vend të reagimit i lodhur nga jeta e zakonshme, cinik, italianët reaguan me zemërim. Qeveria e D'Amatos zgjati vetëm 12 muaj, ndersa pasardhësit te tij edhe më pak. Deri në janar të vitit 1994, qendra e djathtë ishte në krizë të thellë, dhe të dy Partite Kristian Demokratët dhe Socialistët u dëmtuan nga skandale terminale. Megjithatë e majta duket në gjendje për të përfituar nga rrëmujat e kundërshtarëve të tyre. Megjithate u shfaq nje person i krahut te djathtë qe ishte nje tregtar kryesor i vendit, Silvio Berluskoni. Marrja e përdorimit të gjerë të pasurisë së tij të madhe, sidomos monopolin e tij te rrjetit të transmetimit komercial në Itali, Berluskoni - vetë-organizoi nje fushate shumë të efektshme, e cila mposhti përpjekjet e marra nga e majta. U bashkuar me dy partitë e tjera të krahut të djathtë, (Lega Nord) Liga e Veriut dhe (Nazionale Aleanza), Forza Italia qe u formua një qeveri e re në mars 1994. Aleanca Nacionale ishte pasardhëse e Levizjeve Socialiste Italiane, e cila ishte trashëgimtare e traditës fashiste në politikën italiane. Lega Nord regionalist perdori nje fenomen te ri, duke shfrytëzuar pakënaqësite e malësorëve të cilët mendonin se pjesa më e varfër dhe më pak produktive e jugut te Italisë do te ishte një humbje ne vend. Ai gjithashtu tërhoqi historinë para-republikës së Italisë dhe historitë me të dallueshme te pjesët veriore dhe jugore të vendit. Lega Nord ishte nje fenomen i ri qe shfrytezoi pakenaqesite e banoreve te veriut te cilet mendonin se pjesa e varfer dhe me produktive jugore e Italise ishte nje barre per vendin militantet propozojne ndarjen e Italisë dhe krijimin e një shteti të ri sovran, Padania në veri, fitorja e Berluskonit ishte nje mënyrë e jashtëzakonshme. Berluskoni premtoi se do të veprojë për t'u marrë me këtë konflikt te qartë te interesit, por para se ai të bente këtë, aleanca e tij u shpërbë dhe ai u detyrua të largohej nga zyra. Së fundi, e majta mori pushtetin. Nga prilli i vitit 1996, Italia krijoi qeverine e pare te tij të krahut të majtë, kjo parti kishte si simbol te aleances nje flamur me pemë ulliri. Ajo ishte e dominuar nga PDS dhe mbështetur edhe nga një numër partish të vogla, duke përfshirë dhe Fondacionin Komunist. Periudha deri në rënien e koalicionit të majtë në vitin 2000 ishte e dukshme për rolin kyç të Italisë në krizën e Kosovës. Kjo qeveri ishte ne mbrojtje te familjeve qe ishin me ekonomi te dobet, por ne  zgjedhjet e ardhshme te muajt prill te vitit 2001 qeveria ra per shkak te gjendjes ekonomike. Duke u përballur me ta ishte dhe Berluskoni i cili edhe një herë u mbështet në kontrollin e tij unike dhe median, aleanca e tij e vjeter e 1994 tani e quajtur Casa delle Libertà u mbeshtet nga Lega Nord dhe Aleanza Nazionale për të siguruar një mandat të dytë qeveritar. Koalicioni i qeverise Italiane ka provuar qëndrueshmerine e pasardhesit te tij ne vitin 1994 qe ti sherbeje qeverise me afatin e plote te saj. Rezultati i zgjedhjeve ka shkaktuar habi sidomos jashtë Italisë, ku Berluskoni është konsideruar i papërshtatshëm për të mbajtur poste ne qeveri. Për të provuar këtë pikë ai e detyroi legjislacionin përmes parlamentit duke e lejuar atë që të mbaje kontrollin e biznesit të tij te medias (pavarësisht nga konfliktet e qarta te interesit). Ai ka qenë i denuar per nje numer korrupsionesh por ka shfrytezuar pagesat dhe ryshfetet ne sistemin juridik te Italise per te shmangur cdo pasoje. Për këto arritje te dyshimta sapo eshte miratuar ligji per parandalimin e hedhjes se ndonje padie kunder ndonje prej politikaneve te larte te Italise

Qeveria
Per disa ndryshime ne kushtetutë është rënë dakord me referendum gjate vitit 1948, dhe në vitin 1993 Parlamenti dydhomësh eshte zgjidhur sipas një sistemi të përzier - tri të katërtat me shumicë votash në zona, dhe një e katërta me përfaqësim proporcional të drejtpërdrejtë. Dhoma e ulët Dhoma e Deputetëve ka 630 anëtarë të zgjedhur për një mandat pesë-vjeçar, 475 anëtarë në vend të vetme zgjedhore dhe 155 anëtarë me përfaqësim proporcional. Senati i Republikës ka 326 anëtarë të zgjedhur për një mandat pesë-vjeçar, dhe 232 anëtarë në vend të vetme zgjedhore, 83 anëtarë me përfaqësim proporcional dhe 11 senatorë për jetën. Të dy dhomave, plus një grup prej 58 përfaqësuesve rajonal, përbëjnë një kolegj zgjedhor i cili zgjedh një president si kreu i shtetit për një mandat shtatë-vjeçar. Presidenti emëron një Kryeministër (zakonisht, por jo gjithmonë, kreu i partisë më të madhe në parlament), që i prin një Këshilli  Ministerash me përgjegjësi ekzekutive. Në qershor te vitit 1997, një komision parlamentar për reformën kushtetuese njoftoi rekomandimet e tij (duke përfshirë një Presidentin qe zgjidhet drejtpërdrejt), por ende ajo ka provuar se eshte e pamundur qe të shndërroj idete e tyre në çdo lloj të realiteti politik.

Ekonomi
Tradicionalisht bujqësia e Italise u industrializuara me shpejtësi pas vitit 1945, në pikën ku më pak se 5% e popullsisë ishte e angazhuar në bujqësi. Shumica e popullsise jetojnë në jug të Italisë, e cila në thelb ka zonat me te varfëra se pjeset e tjera te vendit. Prodhimet kryesore janë panxhar sheqeri, gruri, domatet dhe frutat (sidomos rrushi qe eshte shumë i përdorur për berjen e verës, Italia është një nder prodhuesit kryesor). Shumica e ekonomive të Evropës Perëndimore si industria e turizmit tani gëzon një pozitë të madhe së bashku me industrinë e shërbimeve të tjera të tilla si shërbimet financiare. Italia vazhdon te mbeshtet ne eksportin e mallrave te prodhuara, pikat me te forta dhe te vecanta te saj janë teknikat e prodhimit të avancuar dhe te sistemeve te projektimit dhe te inxhinierise precize. Lenda e pare e materialeve te industries ka me shume se 75% te kerkesave, ndersa energjia eshte e importuar. Ekonomia ka qene e ngadalte me nje rritje prej 5% ne vitin 2000 dhe ne vitin 2009 dhe ne vitet ne vazhdim pritej te bjere. Inflacioni ne vitin 2009 ishte nen 1% dhe papunsia eshte 7.5%. Ne Europe pavarsisht nga disa dyshime ne lidhje me madhesine e dificitit buxhetore ne rritje te tij (borxhi publik eshte 105% e PBB-se), Italia ne vitin 1999 ishte nje nder anetaret themeluese te Euro-zones. Qeveria e tanishme ka miratuar disa reforma per te permirsuar rritjen ekonomike dhe per ta bere ate konkuruese.

Aktivitete

Sporte ujore
Italia ka 8500km bregdet dhe mbetet një nga destinacionet me te preferuara të Europës për pushime ne plazhet e saj. Objekte të tilla si karriget dhe shezllonet jane te zakonshme ne plazhet e Italise zakonisht ato kane kosto te vogla per qendrimin gjate dites ne to. Të gjitha llojet e sporteve janë në dispozicion në vendpushimet e mëdha te Italine. Riviera Liguria e Italise shtrihet 350km nga Franca në Toskano, ose nga brigjet e Adriatikut per ne Amalfi ky i fundit eshte i njohur për fshatrat e tij me terraca per shtigjet dhe bregdetin shkëmbor ky vend ka nje numër gjithnjë në rritje të vizitorëve. Më pak të frekuentuara janë plazhet në ishujt e Sicilise te cilat jane me rere dhe ndodhen ne bregdetin jugore,gjithashtu dhe në Sardenjë qe jane plazhe relativisht te paprekura. Shkolla e parë në Itali e surfing ndodhet në Mauro ajo organizon kurse per zhytje ne ishujt Tremiti (Pulia) dhe ne detin Adriatik pergjate brigjeve te Toskanes dhe Ligurias. Peshkimi është i shkëlqyer në të gjithë zonen e Sardenjës dhe ne Sicili, keto ujra jane te njohura për mbajtjen e karavidhes, ndërsa lumenjtë në Italinë veriore, Umbria Toscana mund të ofrojnë pushime dhe peshkim. Për te peshkuar ne dete merren me qera anije private. Xhenova zhvillon shpesh gara me varka te vogla dhe jahte, ashtu dhe ne Santa Margherita Ligura gjate muajt korrik zhvillohen gara me kanoe dhe varka të vogla. Pesë liqenet me te medha ne Itali jane Como, Garda, Iseo, Lugano dhe Maggiore ato jane te popullarizuara nga varkat me vela keto liqene ndodhen ne veri te Alpeve te Italise.

Sportet e skijmit
Infrastruktura e skijimit është përmirësuar shume vitet e fundit, objektet në vendpushimet e Alpeve Italiane jane shum te mira dhe Italia eshte rivale me fqinjet e saj Austrine, Francën dhe Zvicëren, vendpushimet per Ski mund të ndahen gjerësisht në katër zona gjeografike. Në perëndim të Torinos në rajonin Piermonte, vendpushimet kryesore përfshijnë Bardonechia, Sauze d'Oulx dhe Sestriere. Ndersa në veri ne Luginës Aosta vendpushimet me kryesore jane Cervinia, Courmayeur dhe La Thuile qe janë të arritshme lehtësisht dhe nga Franca (përmes tunelit të Mont Blanc Chamonix nga) ose nga Zvicra (nëpërmjet tunelit Bernard St). Në lindje te rajonit matanë kufirit zviceran kjo zone eshte e izoluar per arsye se rruget e gjata dredha-dredha behen te pabesa nga moti i keq. Transporti eshte pak i veshtire per te arritur ne Dolomites por pamjet e bukura qe ndodhen ne lindje e bejne ate nje nga destinacionet me te preferuara, vendpushimet kryesore te Cortina D'Ampezzo (mjetin më upmarket Italisë), Madonna Campiglio di dhe Selva / Ronda Sella. Skite jane te mundura edhe në Europën Qendrore te Italise, në vendpushimet të tilla si Abetone (Toscana), Campo Imperatore (Abruzzo), dhe në disa vende të tjera në Abruzzo, deri në malin Etna në Sicili.

Kalerim me kuaj
Garat me kuaj pa shale ka dy vjet qe zhvillohet ne Palio Siena qe zhvillohen me 2 korrik dhe 16 gusht, keto gara tërheqin mijëra spektatore dhe ky lloj sporti ka qenë një ngjarje e veçantë që nga shekulli i 14-te. Një nga ngjarjet më prestigjioze te Romës është gara ndërkombëtare e kuajve qe mbahet cdo vit ne muajn maj. Ka edhe gara te tjere qe zhvillohen me shpesh gjate muajt shkurt në rrugën Capanelle. Secili nga tre sezonet zgjat nga dy muaj, duke filluar nga sezoni i dyte në maj dhe sezoni i trete në shtator. Garat e përhershme qe bëhen në rrugën Villa Gloria zhvillohen gjate muajve shkurt, qershor-nëntor.

Pushime Kulturore
Gjuha italiane dhe kurset e artit janë në dispozicion per te gjithe ata qe duan te mesojne. Kurset e gjuhës plotësohen shpesh dhe me mesimin e gatimit ose te arkitekturës. Edhe institucionet e njohura te ofrojne një gamë kursesh arti ato jane : Pallatin Spinelli dhe Universitetin e Artit Internacional në Firence, Akademia Italia në Romë, Qendra Internacionale e Studimeve per te bere mozaik dhe kurset e muzikes, Akademia muzikale Chigiana në Siena. Informacione të mëtejshme per keto lloj mesimesh mund te merren nga Instituti Italian i Kulturës.

Sporte te tjera
Ekzistojnë dhe kurse golfi ne te gjithe Italinë, nga Lombardia deri ne veri te Trentinos, gjate sezonit me te larte te pushimeve organizohen lojra golfi ne Toscano, Lazio e deri në Kalabri ndersa ne Sardenja ky lloj sporti vazhdon pa nderprerje për shkak të klimës së butë qe ka ky vend. Sporti më popullor në Itali është futbolli (ekipi kombëtar ka fituar Kupën e Botës në 1934, 1938 dhe 1982, dhe pati rastin dhe ne 1990 per te dale kampjon por ajo u rendit e treta). Giro d'Italia është një garë e njohur ndërkombëtarisht e çiklizmit nëpër Itali, duke tërhequr çiklistët me te medhenj në botë. Garat me Motorra jane mbajtur në Autodromin Monza pranë Milanos (Lombardia). Bocce bulling është si tradicionale në Itali ashtu siç është në Francë, sidomos në fshatrat e vogla ku kjo loje luhet të dielën pas meshës së madhe ne kishe.

Udhetime

Text here

Kulinari

Text here

Foto

 

Na kontaktoni

sondortravel

Keni pyetje rreth tureve? Doni te dini me shume? Ne mund t'ju ndihmojme te gjeni informacionin qe keni nevoje. Mjafton te klikoni KETU